Blauwzwarte houtbij
Xylocopa violacea
Zeer grote zwarte bijen met donkere blauwmetaalachtig getinte vleugels
Lengte: vr & m 20- 25 mm.
Zeer zeldzaam
Drachtplanten: allerlei planten.
Koekoeksbijen: niet bekend.
Volledige tekst
Foto's (zonder naam ©Arie Koster)
Vrouwtje
Mannetje
Bloembezoek
Beemdkroon Phacelia
Bezembrem Phlomis
Bijenblad Prachtklokje
Deutzia Weigelia
Kamperfoelie  
 
 
 
 
Legenda bij kaartje
A Algemeen tot vrij algemeen per provincie of een groot gedeelte daarvan: meer dan 10 uurhokken verspreid
R Regionaal algemeen met 6-10 uur hokken
L Locaal of een kleine regio met 3-5 uur hokken
0 1-2 hokken. 0 symboliseert ook gebieden die misschien sterk onderbemonsterd zijn.
Het verspreidingskaartje is globaal. Het betreft waarnemingen na 1990. In hoofdzaak gebaseerd op het boek De Nederlandse bijen (Peeters et al., 2012)
De kaartjes zijn voorlopig; ze worden in de winter van 2015-2016 vervangen.
--
Grote (20- 25 mm) zwarte bijen met donkere blauwmetaalachtig getinte vleugels; voorvleugels met 3 submarginale cellen; de 3e cel groter dan de 1e of de 2e cel. De grootste bij in Zuidelijk Europa. De mannetjes en vrouwtjes overwinteren en paren in het voorjaar. Door de grootte en de kleur is deze bij met geen enkele andere bij te verwarren.
Vrouwtje: anntennetop niet geknikt en antenne geheel zwart. Lengte 20- 25 mm.
Mannetje: met geknikte antennentop en daar onder met enkele geel getinte antenenleden. Lengte 20- 25 mm.
Vliegperiode: van het vroege voorjaar tot in het najaar. De top van de vliegperiode ligt eind mei - begin juli.
Habitat: Is in Frankrijk en andere Zuid-Europese landen in allerlei habitat (zowel binnen als buiten het stedelijke gebied), aan te treffen onder meer: bosranden, heggen, bermen, rivier en kanaaloevers, tuinen, parken, kampeerterreinen, openbaar groen. Is een zeer sterke cultuurvolger.
Nesten: voornamelijk in dood hout. Het vrouwtje knaagt een nestgang in afgestorven, maar toch nog vast hout. Tussenwandjes van de broedcellen worden uit houtsnippers gemaakt. Houtbijen zoeken ook bij houten telefoonpalen en bij oude huisen, zeer waarschijnlijk maken ze daar ook nesten.
Bloembezoek: zeer veelzijdig, komt sterk overeen met hommels en honingbijen:
  Kruidachtige planten: beemdkroon, bezembrem, bijenblad, brede lathyrus, Italiaanse ossentong, luzerne, Nepeta, Phacelia, Phlomis, prachtklokje, Salvia officinalis, slangenkruid, tere wikke, veldsalie, vogelwikke, welriekende siererwt, wilde reseda, zachte wikke.
  Houtige planten: blauwe regen, Anna Pauwlonaboom, Deutzia, kamperfoelie, Robinia, Weigelia,
Voorkomen in Nederland: een zuidelijke soort die in Nederland de grens van zijn areaal bereikt en zeldzaam is. Onder staande foto's zijn genomen in Zuid-, Midden- en Noord-Frankrijk.
De houtbij is een zeer snelle en krachtige vlieger die afstanden kan afleggen die vergelijkbaar zijn met hommels. In het Franse monocultuur landtschap op plekken waargenomen waar geen enkele aanwijizing voor nestgelegenheid aanwezig was. Snelheid van vliegen en vliegrichting geven een indicatie dat de vliegafstand 1-1,5 km kan bedragen.
Beheer: oude bomen met dood hout in de stammen is een voorwaarde voor vestiging. Zuid-Limburg is daarvoor het meest kansrijke gebied. Veel arealen breiden zich uit in zuidelijke richting dit geldt ook voor de houtbij.
   
Een rustende houtbij (mannetje) Terug
 
Foerageren -- Wat foerageren betreft, lijken houtbijen lijken op hommels; ze vliegen op zeer veel planten. Terug
 
Vliegende houtbij (vr) Terug
 
Houtbij op Phlomis russeliana Terug
 
Houtbij op Phlomis russeliana Terug
 
Houtbij op Phlomis russeliana Terug
 
Houtbij op bijenblad Terug
 
Houtbij op bijenblad Terug
 
Houtbij op prachtklokje Terug
 
Houtbij op prachtklokje Terug
 
Houtbij op prachtklokje Terug
 
Houtbij op prachtklokje Terug
 
Houtbij op prachtklokje Terug
 
Houtbij op Deutzia Terug
 
Houtbij op Deutzia Terug
 
Houtbij op Deutzia Terug
 
Houtbij op beemdkroon Terug
 
Houtbij op Beemdkroon Terug
 
Houtbij op Lonicera (biflora?) Terug
 
Houtbij op Lonicera (biflora?) Terug
 
Houtbij op Lonicera (biflora?) Terug
 
Houtbij op Phacelia Terug
 
Houtbij op Weigelia Terug
 
Houtbij (mannetje) op Bezembrem Terug
 
Houtbij (mannetje) op Bezembrem Terug