Kustbehangersbij
Megachile maritima
Een grote opvallende bij; de vrouwtjes hebben een driekleurige scopa.
Lengte: vr 15-17 mm; m 13-15 mm.
Vrij zeldzaam tot minder algemeen
Drachtplanten: op allerlei planten.
Koekoeksbijen: grote kegelbij (Coelioxys conoidea) en duinkegelbij (C. mandibularis).
Volledige tekst
Foto's (zonder naam ©Arie Koster)
Vrouwtje
Mannetjes
 
 
 
 
 
 
 
Legenda bij kaartje
A Algemeen tot vrij algemeen per provincie of een groot gedeelte daarvan: meer dan 10 uurhokken verspreid
R Regionaal algemeen met 6-10 uur hokken
L Locaal of een kleine regio met 3-5 uur hokken
0 1-2 hokken. 0 symboliseert ook gebieden die misschien sterk onderbemonsterd zijn.
Het verspreidingskaartje is globaal. Het betreft waarnemingen na 1990. In hoofdzaak gebaseerd op het boek De Nederlandse bijen (Peeters et al., 2012)
De kaartjes zijn voorlopig; ze worden in de winter van 2015-2016 vervangen.
--
Vrouwtje: haarbanden op 2-5e tergiet duidelijk en niet onderbroken; scopa op 2e sterniet wit, op 2-4e sterniet oranjegeel, op 5-6e sterniet zwart; de zwarte afstaande beharing op 6e tergiet meestal met witviltige ondergrond; punctering van 3-5e tergiet grof en dicht, vooral in het midden; punctering van de clypeus grof en dicht, met een glanzende gladde middenstreeplengte 15-17 mm.
Mannetje: voortarsen wit of bleekgeel; voortarsen en laatste antennelid verbreed; achterschenen en -dijen opvallend verdikt lengte 13-15 mm.
Vliegperiode: half juni-half augustus.
Habitat: in Nederland in hoofdzaak in de kustduinen op open bodems, open grazige vegetatie en tussen struweel; op de waddeneilanden ook in bermen, grasland en grazige taluds lands de waddenzee.
Nesten: in de grond, bij voorkeur tussen de wortels van grassen (Westrich, 1989)
Bloembezoek: onder meer op slangenkruid, gewone rolklaver, kattendoorn en kruipend stalkruid, vogelwikke, gewone ossentong.
Voorkomen in Nederland: in het duin gebied vrij zeldzaam tot minder algemeen; in het binnenland zeer zeldzaam.
Koekoeksbijen: grote kegelbij (Coelioxys conoidea) en duinkegelbij (C. mandibularis).
Beheer: kustbehangersbij wordt in het duingebied in principe door natuurlijke processen in stand gehouden; grootschalige vergrassing of massieve struweelvorming zouden locale populaties kunnen bedreigen. Voor nestgelegenheid en voor veel drachtplanten is een open vegetatie noodzakelijk.
Samenvatting Peeters, T.M.J., Raemakers, I. P., Smit, Jan: Megachile maritima wordt in de oude literatuur opgevoerd onder de naam Megaehile lagopoda, een soort die wel in Duitsland en België is gevonden. De kustbehangersbij komt langs de gehele kust voor. In het binnenland is ze zeldzamer en lijkt geheel te ontbreken in de Achterhoek, Twente en de drie noordelijke provincies. Deze soort is, evenals onder meer M. leaehella en M. cireumcineta, in het binnenland fors achteruit gegaan. Megachile maritima nestelt in de grond, onder stenen e.d. Ze gebruikt voor de nestbouw stukjes blad van diverse bomen, heesters en kruiden. Het is een polylectische soort, die in de duinen van Bergen (NH) vooral op aardaker lathyrus tuberosus vliegt. Kennis van de belangrijkste vliegplanten van deze soort in ons land zou een hulpmiddel kunnen zijn bij het beschermen van de biotopen van deze sterk bedreigde soort. Koekoeksbij is de grote kegelbij Coelioxys conoidea.
 
 
Kustbehangersbij (vr) op moerasrolklaver (enigszins afgevlogen; gefotografeerd op Texel: in het veld door grootte, haarbandje en scopa te onderscheiden: voorlopige foto; nieuwe gepland 2014) Terug
 
Kustbehangersbij - Megachile maritima (Foto Steven Falk http://www.stevenfalk.co.uk Terug
 
Kustbehangersbij (m) op gewone ossentong (scroll voor alle foto's) Terug
 
Kustbehangersbij (m) op gewone ossentong Terug
 
Kustbehangersbij (m) op gewone ossentong Terug
 
De plek (Postweg Vlieland) waar de Kustbehangersbij op gewone ossentong is gefotografeerd Terug
 
Kustbehangersbij (m) op vogelwikke: Deze en de volgende foto is genomen langs het ballast talud van de waddenzee ter hoogte van de vuurtoren. Windkracht 4. Terug
 
Kustbehangersbij (m) vlak bij vogelwikke Terug